Milieuloket:
Schaliegas

 

Schaliegas

Schaliegas is aardgas dat in lagen oud gesteente ligt opgeslagen en door een ingewikkeld proces - het zogenaamde 'fracken' - uit de bodem wordt gewonnen. Omdat schaliegas in grote hoeveelheden te vinden is, kan mogelijk winning miljarden opleveren. Toch heeft schaliegaswinning een aantal nadelen; dat leidt dit tot protesten tegen mogelijke boringen.

Inhoud

1.

Fracking

Aardgas wordt in normale gevallen gewonnen door verticale boringen door zachte lagen in de aardbodem. Dat is de methode die bij zogenaamde conventionele gassen wordt gebruikt. Schaliegas is echter een onconventioneel gas. Dat betekent dat het gas zich bevindt in hardere lagen van de bodem. Om onconventionele gassen aan te boren moet constante druk worden geleverd op deze bodemlaag. Bij de winning van schaliegas wordt gebruik gemaakt van het zogenaamde 'fracken'. Dat betekent dat een mengsel van water, zand en chemicaliŽn de grond in wordt gespoten om de schalielaag te kunnen 'breken'.

2.

Gevolgen

Verontreiniging

Omdat bij fracking onder andere chemicaliŽn in de bodem wordt gespoten, bestaat een kans op verontreiniging. Dit heeft directe invloed op nabijgelegen waterbronnen. In de Verenigde Staten zijn verschillende gevallen bekend waarbij meer dan zestig procent van het lokale drinkwater methaan bevat. Dit heeft geen directe invloed op de volksgezondheid maar kan wel leiden tot explosiegevaar omdat het gas direct uit de kraan komt. Naast de verspreiding van methaan komen ook chemicaliŽn van het fracken in het grondwater terecht.

Daarnaast is niet duidelijk welke gevolgen het gebruik van schaliegas op het klimaat heeft. Verschillende wetenschappers zijn het oneens over de invloed op het broeikaseffect van methaan dat lekt tijdens het fracken. Vanuit een kritische hoek wordt benadrukt dat methaanlekkages belastender zijn dan het verbruik van steenkool.

Aardschokken

Sommige tegenstanders van schaliegaswinning wijzen ook op verhoogde kansen op aardbevingen door schaliegaswinning. Een direct verband tussen schaliegaswinning en aardverschuivingen is echter niet keihard aangetoond. Wel zagen onderzoekers in de Verenigde Staten het aantal aardbevingen in de periode 2001-2011 met factor zes toenemen. Zij meenden dat dit verhoogde aantal niet per toeval samenvalt met verhoogde activiteit rond de winning van schaliegas.

3.

Schaliegas in Nederland

Wanneer schaliegas in Nederland zou worden gewonnen, zal het boren op drie kilometer diepte plaatsvinden. In augustus 2013 is een onderzoeksrapport van onderzoeksbureau Witteveen+Bos gepubliceerd. De strekking over dit rapport was positief over schaliegaswinning in Nederland. Minister Kamp van Economische Zaken schat dat er in Nederland tussen de 200 en 300 miljard kubieke meter schaliegas onder de grond zit. Vanwege de potentieel enorme winst die schaliegaswinning kan opleveren is de kans groot dat Kamp groen licht zal geven aan mogelijke proefboringen. Op 26 augustus 2013 gaf hij aan dat de winning van schaliegas grote voordelen met zich mee kan brengen maar boven alles op een verantwoorde manier moet plaatsvinden. De gemeente Boxtel, die op de lijst staat voor locaties voor proefboringen, heeft aangegeven boringen te willen voorkomen.

4.

Maatregelen

Voordat men in Nederland overgaat tot echte schaliegasboringen, wordt nauwkeurig onderzoek gedaan. Na het rapport van Witteveen+Bos is een onderzoek door de Commissie voor de Milieueffectrapportage in gang gezet. Dat rapport moet alle mogelijke gevolgen voor het milieu in kaart brengen. Wanneer dit rapport een positieve uitslag geeft, duurt het op zijn minst nog een half jaar om een vergunning voor proefboringen te krijgen. Voordat er daadwerkelijk echte boringen plaatsvinden, vindt een heel voortraject aan proefboringen plaats. Dat gebeurt op zijn vroegst medio 2014.

Toch is er kritiek gekomen op de bovenstaande procedure. Waterbedrijf Vitens meent bijvoorbeeld dat het onderzoek van Witteveen+Bos de risico's van schaliegaswinning onvoldoende belicht. Er is volgens het bedrijf een praktijkonderzoek nodig waarbij nauw wordt samengewerkt met soortgelijke waterbedrijven. Pas na een dergelijk diepgaand onderzoek kan er volgens Vitens worden besloten om over te gaan tot boringen.

5.

Meer weten

 
  • Contact
  • Home