Milieuloket:
Windenergie

 

Windenergie

Windmolens
Bron: euobserver.com

Windenergie is ťťn van de schoonste methoden om duurzame energie op te wekken en het concept is simpel. Wind brengt wieken van een molen in beweging die op hun beurt een generator, een soort dynamo, aandrijft. Deze generator produceert de stroom.

Ten opzichte van fossiele brandstoffen is het opwekken van elektriciteit via windmolens nog relatief duur. Naar verwachting zullen de windmolens in de toekomst efficiŽnter elektriciteit kunnen opwekken - tot die tijd stimuleert de overheid commerciŽle marktpartijen met subsidieregelingen. De overheidsdoelstelling is om in 2010 zo'n negen procent van de opgewekte elektriciteit uit duurzame energiebronnen te laten komen. Grote windmolenparken op de Noordzee moeten hieraan bijdragen.

1.

Waarom windenergie?

Nederland is qua ligging bijzonder geschikt om energie in de vorm van elektriciteit op te wekken met windturbines. Windrijke depressies ontstaan boven de Atlantische oceaan en de Noordzee, en trekken via een zuidwestelijke stroming regelmatig over ons land. Bovendien zijn met name de kustprovincies erg vlak en open. Zo waait het aan de kust vrij constant met voldoende kracht.

Bij de productie van elektriciteit door windturbines komen er geen schadelijke stoffen vrij. Ten opzichte van energiecentrales die stoken op fossiele brandstoffen is de elektriciteitsproductie door windmolens erg schoon: er komen geen broeikasgassen, fijnstof en stikstofoxiden vrij.

Windturbines hebben echter hun beperkingen. Elektriciteitsproductie uit wind is volledig afhankelijk van de windsterkte, en het waait nu eenmaal niet altijd even hard. Daarom is het nodig om naast de windturbines ook andere elektriciteitscentrales te hebben, die de vraag naar elektriciteit opvangen als het even niet waait.

Weerstand

Niet iedereen is even enthousiast over windenergie. De elektriciteitsopbrengst is niet goed in te plannen: als het niet waait is er geen energie. Daarnaast kunnen windturbines behoorlijk bepalend zijn voor het aanzicht van stad of dorp, vooral als zij geclusterd worden geplaatst in zogenaamde windparken. Veel gemeenten zijn huiverig bij het toekennen van een bouwvergunning voor deze windparken, omdat naast horizonvervuiling ook andere overlast voor omwonenden kan optreden.

Verder kunnen vogels tegen windturbines aanvliegen of door de wervelingen achter de rotor gegrepen worden. De risico's op botsingen zijn echter relatief klein.

2.

Hoe werkt windenergie?

Het meest gebruikte systeem voor de winning van windenergie is het plaatsen van een hoge paal met daaraan een rotor, die draait door langsstromende lucht. Om de windenergie effectief op te vangen moet de kop van de turbine in de wind staan. Het bepalen van de windrichting geschiedt aan de hand van een windvaan bovenop de windturbine. Deze windvaan stuurt een draaimechaniek aan dat ervoor zorgt dat de rotor in de wind blijft door de turbine te draaien.

Hoe groter het oppervlak van de draaiende wieken (rotoroppervlak), hoe meer windenergie de turbine op kan vangen. Vandaar dat windturbines steeds groter worden. Momenteel worden veel projecten gepland waarbij turbines een vermogen hebben van ongeveer 4 megawatt, een vermogen dat de stroombehoefte voor 2500 huishoudens dekt. De hoogte van de paal waarop de rotor staat kan dan oplopen tot 110 meter, de 'wieken' hebben hierbij een totale lengte van 60 tot 70 meter.

Een drijfstang zorgt voor de overbrenging van de wieken naar de generator. De generator zet de bewegingsenergie om naar elektriciteit, net zoals een fietsdynamo. Een windturbine kan niet alle energie die in bewegende lucht zit omzetten naar elektriciteit. In theorie kan een windturbine een rendement halen van maximaal 59 procent, maar nog geen enkele turbine haalt dit rendement. In de praktijk produceert een windturbine jaarlijks ongeveer 15 tot 30 procent van de (in theorie) maximaal haalbare opbrengst.

Alternatieve windenergiesystemen

Naast de 'traditionele' windmolen zijn ook alternatieve systemen ontwikkeld, die met name geschikt zijn voor kleinschalige energieopwekking. Zo zijn in 2005 langs de snelweg bij Barendrecht op een hoge aarden geluidswal horizontale-as-windturbines geplaatst.

3.

Windmolens ter land en ter zee

In 2001 kwamen de twaalf Nederlandse provincies overeen om in 2010 werk te maken van het plaatsen van windmolens. De afspraken hierover staan vastgelegd in de zogenaamde bestuursovereenkomst BLOW. Elke provincie kreeg een verplichting: windmolens op land zouden in 2010 goed moeten zijn voor een jaarlijkse capaciteit van 1.500 megawatt. Gedurende de eerste jaren na de invoering van het convenant werd veel vertraging opgelopen (omdat omwonenden vaak juridische procedures aanspanden tegen de voorgenomen plaatsing van windmolens) maar uiteindelijk hebben Flevoland, Noord- en Zuid Holland, Zeeland en Groningen de doelstellingen gehaald.

Naast het plaatsen van windmolens op land zijn er ook vergevorderde plannen voor het plaatsen van zestig windmolenparken op de Noordzee, met een jaarlijkse capaciteit van 6.000 megawatt in 2020. Met overheidssubsidies zijn de eerste windmolenparken al aangelegd, bij Egmond aan Zee. De belangstelling voor de subsidie was dusdanig groot, dat het ministerie van Economische Zaken in maart 2005 plotseling besloot om deze stop te zetten omdat de kosten anders uit de hand zouden lopen. Op Prinsjesdag 2005 werd aangekondigd dat de subsidie opnieuw opengesteld wordt.

 
illustratie uit 2006 waarin de windvermogen staat geillustreerd van alle provincies

Bron: Centraal Bureau voor de Statastiek www.CBS.nl

Het Centraal Planbureau (CPB) maant de overheid overigens aan om de plaatsing van windmolens op de Noordzee gespreid te subsidiŽren tot 2030. Het CPB zegt dat grote investeringen in een kort tijdsbestek zonde is, omdat technische ontwikkelingen waarmee windmolens efficiŽnter energie omzetten zich meestal uitspreiden over vele jaren. Het ministerie van Economische Zaken maakt 1 miljard euro vrij om te bereiken dat windmolens op de Noordzee in 2010 een jaarlijkse capaciteit van 700 megawatt leveren.

4.

Meer weten?

 
  • Contact
  • Home