Milieuloket:
Doelgroep Verkeer en Vervoer

Onze maatschappij wordt steeds mobieler. We nemen zelf vaak de auto, trein, bus, boot of het vliegtuig. Maar ook bijna alle producten die we gebruiken zijn vervoerd, al dan niet vanaf verre oorden.

Al dit transport, jaarlijks goed voor miljarden kilometers, levert een bijdrage aan milieuproblemen als geluidhinder, verzuring en het broeikaseffect.

Personenauto's en openbaar vervoer

In dertig jaar tijd is het aantal personenauto's in Nederland ruim verdubbeld. In 2010 telde ons land 7,7 miljoen personenauto's. Hoewel sommige van deze auto's een zuiniger techniek gebruiken dan oudere modellen zijn ze vaak ook zwaarder waardoor ze in werkelijkheid dus niet zuiniger zijn. De grote toename in autogebruik betekent dus dat de negatieve gevolgen van het autorijden ook blijven toenemen.

In de tijd dat het autogebruik ruim is verdubbeld, is het gebruik van het openbaar vervoer met minder dan één vijfde toegenomen. Het aandeel van het openbaar vervoer in het totale personenvervoer is dus aan het afnemen. Dit is nadelig voor het milieu.

Goederenvervoer

Het totale goederenvervoer op Nederlands territorium door het wegvervoer, de binnenvaart en het railvervoer is sinds 1985 sterk toegenomen. Het wegvervoer heeft de afgelopen 30 jaar de grootste groei doorgemaakt: het aandeel wegvervoer in het goederenvervoer op Nederlands grondgebied is gestegen van 42 procent in 1985 tot ruim 52 procent in 2010. Het aandeel binnenvaart is in deze periode teruggelopen van 53 tot 43 procent. Slechts 5 procent van het goederenvervoer gaat via het spoor.

De zeescheepvaart levert een aanzienlijke bijdrage aan luchtvervuiling boven land. Met name voor de kust dragen zeeschepen fors bij aan een smerige lucht, die wordt veroorzaakt doordat schepen bunkerolie tanken. Dit is een restproduct van olieraffinage met een hoge concentratie schadelijke stoffen.

Vliegtuigen

Sinds 1997 is het aantal passagiers op Nederlandse luchthavens met 51 procent gegroeid. Ook de hoeveelheid vracht die door vliegtuigen wordt vervoerd is in diezelfde periode sterk toegenomen. Hoewel er voor vliegtuigen steeds zuiniger technieken bestaan, worden de milieukosten van vliegen steeds groter doordat er steeds meer gevlogen wordt.

Bron: Stichting Natuur en Milieu, www.snm.nl

De stichting Natuur en Milieu bracht in augustus 2001 een rapport uit: 'Personenverkeer en Milieu', waarin de vervuiling van verschillende vervoersmiddelen werd vergeleken. Uit dit onderzoek bleek dat het openbaar vervoer aanmerkelijk schoner is dan auto's en vrachtauto's. Dit is nog steeds het geval.

De luchtvaart is veruit de meest vervuilende vorm van transport. Een vliegtuigpassagier veroorzaakt ongeveer tien keer meer luchtvervuiling dan iemand die in een hogesnelheidstrein stapt. Vliegtuigen dragen fors bij aan de uitstoot CO₂ en NO_x en doordat zij op grote hoogte vliegen, draagt de uitstoot nog eens extra bij aan het broeikaseffect (het 'extra klimaateffect' in de tabel).

De sector verkeer en vervoer (vliegtuigen en internationale scheepvaart niet meegerekend) is onder meer verantwoordelijk voor:

• - 

  ongeveer 20% van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland (met name CO₂)
• - 

  ongeveer 30% van de binnenlandse verzuring (door NO_x en SO₂)
• - 

  smog (door uitstoot van koolwaterstoffen en NO_x)

De wegen, sporen en vliegvelden die voor het verkeer aangelegd worden, tasten het landschap ook aan. Soms snijden ze dwars door een natuurgebied heen. Daarnaast is het verkeer (waaronder ook de luchtvaart) de belangrijkste veroorzaker van geluidhinder en stankhinder. Vliegtuigen tasten daarnaast ook de ozonlaag aan.

Om de uitstoot van CO₂ te verminderen heeft de overheid samen met brancheorganisaties zoals Schiphol, NS en de haven van Rotterdam afspraken gemaakt over CO_2-vermindering. Deze afspraken zijn vastgelegd in het sectorconvenant Verkeer en Vervoer: Duurzaamheid in beweging en loopt tot 2020. Dit convenant houdt onder andere in dat de betrokken partijen hun eigen wagenpark vernieuwen en schoner maken. Om dit te bereiken wordt er geëxperimenteerd met elektrisch rijden, rijden op waterstof, OV-bussen, en de 'truck van de toekomst' (brandstofbesparende vrachtwagens).

De CO_2-uitstoot van personenauto's wordt op Europees niveau geregeld. De regels hiervoor gelden dus ook in Nederland. Nieuwe personenauto's moeten voldoen aan steeds strengere normen. Voor 2015 geldt een norm van 130 gram CO_2-uitstoot per kilometer. In 2025 wordt deze norm aangescherpt naar 95 gram. Voor bestelwagens gaat vanaf 2014 een CO_2-norm gelden.

Ook besteedt de overheid aandacht aan de benzine en diesel die automobilisten aan de pomp tanken. Op dit moment bevatten deze al een paar procent biobrandstof, maar in 2020 moet dit zijn opgelopen tot 10 procent. Sinds 2011 gelden voor biobrandstoffen de Europese duurzaamheidscriteria. De eisen die aan biobrandstoffen worden gesteld worden ook steeds strenger. Biobrandstoffen mogen bijvoorbeeld niet verbouwd worden in natuurgebieden en bij de productie mag geen CO₂ vrijkomen.  

Daarnaast probeert de overheid burgers te stimuleren het openbaar vervoer te verkiezen boven de auto en reikt de overheid subsidies aan voor de ontwikkeling en het gebruik van milieuvriendelijke technieken.

De beperking van de uitbreiding van het wegennet, vliegvelden en vliegverkeer behoort ook tot de taken van de overheid.

Wanneer je moet reizen is het veel beter om de fiets of het openbaar vervoer te nemen. En wanneer je een grote afstand moet afleggen is de trein meestal te verkiezen boven het vliegtuig. Daarnaast is het aan te bevelen te kiezen voor producten die van minder verre oorden afkomstig zijn. De herkomst van een product is vaak af te lezen op de verpakking.

of neem contact op met