Milieuloket:
Geluidhinder

 

Geluidhinder

man met handen tegen oren gedrukt

De bestrijding van geluidhinder is door het Nationaal Milieubeleidsplan 4 bestempeld als één van de kernprioriteiten van het Nederlands milieubeleid. Het aantal Nederlanders dat aangeeft last te hebben van lawaai blijft erg hoog.

De belangrijkste drie veroorzakers van geluidhinder zijn de afgelopen twintig jaar onveranderd. Wegverkeer zorgt voor de meeste hinder, gevolgd door buren (omgevingslawaai) en vliegverkeer. Andere bronnen van geluidsoverlast zijn industrie en railverkeer.

1.

Geluidhinder- hoe meet je het?

Geluid is objectief te meten, in decibels. Geluidhinder is echter veel moeilijker te registreren. Wat voor de één hinderlijk is, vindt de ander normaal. Sommige mensen worden boos als iemand bij de buren hard de trap op loopt, terwijl anderen daar geen moeite mee hebben. Ook is er vaak sprake van gewenning. Iemand die heel zijn leven naast een snelweg heeft gewoond zal gewend zijn aan het geluid, terwijl iemand die er vanuit een rustig dorp komt wonen dat wel als hinder zal ervaren. Om geluidhinder te kunnen meten is de overheid daarom aangewezen op enquêtes.

Daarnaast maakt de overheid gebruik van een geluidsmaat genaamd Level day-evening-night (Lden). Geluidsoverlast 's avonds en 's nachts wordt met deze methode zwaarder gewogen dan overdag. Om het Lden voor een gebied te bepalen wordt het geluidsniveau gedurende een jaar gemeten. Deze meetmethode kent drie geluid periodes:

  • dag: van 07:00 tot 19:00
  • avond: van 19:00 tot 23:00
  • nacht: van 23:00 tot 07:00. Bij dit geluidsniveau wordt 10 Decibel opgeteld.

Ook zijn er grenzen gesteld aan geluidsbelasting, dit geldt voor wegen, bedrijven en andere bronnen van geluid. Deze grens heet de voorkeurswaarde, wanneer het geluid boven deze grens komt is er toestemming van de overheid nodig. Voor verschillende soorten geluid zijn er grenzen gesteld, zo ligt de bovengrens van binnenstedelijk wegverkeer hoger dan voor buitenstedelijk wegverkeer. Hieronder staat een overzicht van verschillende grenzen.

 

Geluid van  

Ondergrens

Bovengrens 

Binnenstedelijk wegverkeer

48 dB

63 dB

Buitenstedelijk wegverkeer

48 dB

53 dB

Railverkeer

55 dB

68 dB

Industrielawaai

50 dB

55 dB

2.

Oorzaken

Een belangrijk onderdeel van de kwaliteit van de leefomgeving is de zogenaamde 'akoestische kwaliteit' ervan. Geluid is niet per definitie slecht. Op de kermis is er behoorlijk wat geluid, het zou het vreemd zijn als het stil is. Alleen wanneer je niet kiest voor geluid en er toch aan wordt blootgesteld, wordt geluid lawaai.

De veroorzakers van het geluid waarmee mensen te maken hebben zijn makkelijk aan te wijzen: wegverkeer, spoorwegverkeer, vliegtuigverkeer, omgevingslawaai (buren) en industrie. Wegverkeer wordt als het meest hinderlijk ervaren, omdat geluidhinder vaak gepaard gaat met andere problemen als smogvorming (zeker bij snelwegen die door stedelijk gebied gaan).

De oorzaken van geluidhinder (lawaai) zijn wat moeilijker aan te geven. Heb je last van de buren omdat zij van muziek genieten, of omdat de muren zo dun zijn? Heb je last van verkeerlawaai omdat je naast de snelweg woont, of omdat de geluidswallen te veel lawaai doorlaten?

 
geluidshinder

3.

Gevolgen

Gezondheid

Geluidsoverlast, zeker als deze voortdurend plaatsvindt, is slecht voor de gezondheid. Het belangrijkste probleem voor veel mensen is dat zij door blootstelling aan geluid slecht kunnen slapen (slaapverstoring). Verder heeft geluidhinder invloed op je humeur. Als je na een dag werken thuiskomt, en door de herrie geen rust kunt vinden, kan dat zorgen voor irritatie die kan uitmonden in concentratieproblemen en stress. Ook dieren kunnen door lawaai gestoord of zelfs verjaagd worden.

Een rapport van het RIVM (juni 2002) wijst uit dat mensen die worden blootgesteld aan vliegtuiglawaai, of vanuit hun beroep te maken hebben met veel lawaai, grote kans hebben op een verhoogde bloeddruk. Ook heeft het RIVM een samenhang waargenomen tussen geluidsoverlast en een risico op hart- en vaatziekten.

Leefomgeving

Door de groei van het wegen- en spoorwegennet treedt op steeds meer plaatsen geluidhinder op. Gelukkig nemen de ernstige pieken in de geluidsbelasting af door succesvolle regelgeving en maatregelen. Te denken valt hierbij aan het plaatsen van zeer open asfaltbeton (ZOAB) op rijkswegen, het plaatsen van geluidsschermen langs snelwegen, en het vaker toepassen van isolatie bij de nieuwbouw en renovatie van woningen.

Hoewel ernstige pieken in geluidsbelasting af zijn genomen, wordt een steeds groter deel van Nederland verstoord door een relatief kleine geluidsbelasting. Het is nergens meer echt stil, de geluidsoverlast is versnipperd. Dit is erg vervelend voor mensen die rust zoeken en er daarom voor kiezen om in een landelijk gebied te wonen. Het is sowieso niet leuk om het gebrom van de snelweg, of het razen van vliegtuigen te horen terwijl je in het bos loopt. Ook dieren en planten ondervinden hinder van een constante blootstelling aan lawaai.

 
Grafiek: geluidhinder per bron 1990-2010

Bron: Compendium voor de Leefomgeving

Zonder nieuwe maatregelen zal het totale, met geluid belaste oppervlak in Nederland, als gevolg van verkeerslawaai zal toenemen met 15 tot 25 procent. Als er niets gebeurd zal in 2030 ruim één derde deel van het Nederlandse oppervlak een voortdurende geluidbelasting van meer dan 50 decibel moeten verdragen.

4.

Waar kunt u terecht met klachten?

Als u te maken krijgt met geluidhinder, bijvoorbeeld als de buren het laat maken, dan kunt u in eerste instantie terecht bij de politie van uw gemeente. Bij aanhoudende geluidsoverlast, of bij herrie waar de politie niet direct iets aan kan doen, kunt u zich het best wenden tot de woningbouwcorporatie of de Vereniging van Huiseigenaren indien dit op uw situatie van toepassing is.

Eventueel kunt u terecht bij de Milieuklachtenlijn van uw provincie.

De Inspectie voor de Milieuhygiëne van het ministerie van Infrastructuur en Milieu kijkt of de gemeenten hun handhavende taken goed uitvoeren.

5.

Overheidsbeleid

De overheid stopt veel geld in het bestrijden van lawaai, voor de periode 2011-2020 stelt het ministerie van Infrastructuur en Milieu hiervoor 941 miljoen euro beschikbaar. Dit geld zal gebruikt worden voor een grote saneringsoperatie voor wegen en spoorwegen die een hoge geluidsbelasting hebben. Voor het geluidbeleid hanteert de overheid het volgende principe aan: "de vervuiler betaalt". Als een gemeente nieuwe huizen wil bouwen, terwijl deze huizen dicht bij de openbare weg komen, dan moet de gemeente ook zorgen dat er geluidschermen worden geplaatst. Andersom werkt het op dezelfde manier. Als het rijk een autosnelweg wil aanleggen, of als de Nationale Spoorwegen besluiten een nieuwe spoorweg te maken, dan moet de rijksoverheid (respectievelijk de NS) ook zorgen dat de huizen die langs het traject komen te liggen, van lawaai gevrijwaard blijven.

Verder zal de overheid ernaar streven om het percentage Nederlanders dat hinder ondervindt van lawaai door buren en door verkeer tot nul terug te dringen. De aanvankelijke streefdatum van 2010 zal niet gehaald worden, het ministerie van IenM gaat nu uit van een tijdstip tussen 2020 en 2030. Ook zal de overheid proberen om de verspreiding en versnippering van een constante geluidsoverlast terug te dringen.

Om deze doelstellingen te bereiken zorgt de overheid er nu al voor dat de (geluids)isolatie van huizen wordt verbeterd. Het Bouwbesluit is hierop aangepast, alle nieuw te bouwen woningen moeten aan strenge isolatie-eisen voldoen. Ook zal de overheid meer geld steken in onderzoek naar de gevolgen van geluidoverlast (zoals slapeloosheid).

De politie zal meer middelen krijgen om overlast door wegverkeer terug te dringen. Denk hierbij aan betere meetapparatuur om geluidsovertredingen door brommers en motoren te meten en te beboeten. Ook heeft het rijk subsidies ingesteld zodat gemeentes gestimuleerd worden om stil asfalt aan te leggen. Andere maatregelen, zoals het instellen van lagere maximumsnelheden op de openbare weg, worden mondjesmaat doorgevoerd. Zo is het sinds mei 2002 op de A13 verboden om bij de Rotterdamse wijk Overschie harder te rijden dan 80 kilometer per uur, omdat de bewoners te veel last hebben van smog en lawaai.

6.

Europa

De Europese Unie heeft in 2002 de Richtlijn omgevingslawaai van kracht laten gaan. Deze regels zijn bedoeld om de Europese burger beter te beschermen tegen geluidsoverlast. Lidstaten zijn door deze wet verplicht om:

  • Geluidsbelastingkaarten vast te stellen waarop de geluidniveaus per gebied worden aangegeven
  • Actieplannen voor geluidshinder te maken op basis van de geluidsbelastingkaarten
  • De bevolking voor te lichten over geluidsoverlast
  • De geluidsmaat Lden in te voeren

7.

Meer weten

Internetsites

Of neem contact op met

U kunt uw klacht ook indienen via milieuklachten.nl. Die site handelt geen klachten af, maar stuurt uw klacht alleen door naar de overheden en instanties waar uw klacht behandeld dient te worden.

 
  • Contact
  • Home