Milieuloket:
België

België is een welvarend koninkrijk. België heeft naast de federale regering enkele gewestelijke regeringen (onder meer in Vlaanderen en Wallonië en in het Brussels gewest). Het land behoort tot de zes oprichters van de Europese Gemeenschappen. De Belgische premier Paul-Henri Spaak was daarvan één van de architecten.

België bevocht zijn onafhankelijkheid van het Koninkrijk der Nederlanden van 1830 tot 1839. In de tweede helft van de negentiende eeuw was het één van de meest welvarende landen van Europa. Aan het eind van de negentiende eeuw bouwde de Belgische koning Leopold een enorm koloniaal rijk op in centraal-Afrika, dat na diens dood overging op de Belgische staat. In de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) werd België bezet en vond heftige strijd plaats. Tienduizenden geallieerde militairen verloren het leven tijdens het vier jaar durend beleg van Ieper.

Het land kent een federale structuur, waarin het Nederlandstalige Vlaanderen, het Franstalige Wallonië, de Duitssprekende grensstreek en Brussel alle een hoge mate van autonomie bezitten.

Belangrijke Belgische schilders zijn Jan van Eijck, Rogier van der Weyden, Pieter Paul Rubens en René Magritte. Toonaangevende namen in de Belgische literatuur zijn Guido Gezelle, Stijn Streuvels, Paul van Ostaijen, Willem Elsschot en Hugo Claus.

Prominenten uit de recente Belgische wielergeschiedenis zijn de Tour de France-winnaars Lucien van Impe en Eddy Merckx, die algemeen als beste wielrenner aller tijden wordt beschouwd, en de klassiekerrijders Rik van Looy, Roger De Vlaeminck, Freddy Maertens, Johan Museeuw en Tom Boonen. Voetballers als Jean-Marie Pfaff, Eric Gerets en Jan Ceulemans leidden het Belgische elftal naar de vierde plaats van het WK voetbal in 1986. De tennisspeelsters Justine Henin en Kim Clijsters behoorden tot de wereldtop. Op de Spelen van 2008 haalde Tia Hellebaut goud bij het hoogspringen.

Op 13 juni 2010 waren er parlementsverkiezingen in België, waarbij de Nieuw-Vlaamse Alliantie (NVA) in Vlaanderen en de socialistische Parti Socialiste (PS) in Wallonië als winnaars uit de bus kwam. Vooral de christendemocraten verloren sterk, maar ook de liberalen gingen achteruit. Momenteel wordt een nieuw federaal kabinet gevormd.

De Belgische politiek werd lange tijd gedomineerd door de christendemocraten. Zij vormden veelal kabinetten met sociaaldemocraten of liberalen. In sommige jaren vormden de drie hoofdstromingen een grote coalitie, met name omdat veelvuldig grondwetsherzieningen nodig waren om tot een staatshervorming te komen. In de jaren zeventig en tachtig namen enkele keren ook specifiek Vlaamse of Waalse partijen deel aan het kabinet. In enkele perioden (onder meer midden jaren zeventig) waren er veelvuldige kabinetswisselingen. Onder meer taalkwesties en staatshervorming waren daarvan vaak oorzaak.

In de periode 1992-1999 regeerden centrumlinkse kabinetten onder leiding van de christendemocraat Jean-Luc Dehaene. Daarna volgden acht jaar 'paarse' kabinetten (liberalen, sociaaldemocraten en groenen) met de liberaal Guy Verhofstadt als premier. De parlementsverkiezingen van 2007 deden de politieke instabiliteit weer toenemen en een kabinet-Leterme kwam spoedig ten val, omdat het geen oplossing wist te bewerkstelligen voor het tweetalige kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde. De vervroegde verkiezingen van 2010 leverden een sterk verdeeld parlement op.

Het koninkrijk België is een federatie van de gewesten Vlaanderen, Wallonië en Brussel, met een federaal bestuur. België kent een constitutioneel parlementair stelsel en ministeriële verantwoordelijkheid. Naast een federale regering en parlement zijn er gewestelijk regeringen en parlementen. Het Vlaamse parlement is zowel vergadering van het Vlaamse gewest als van de Vlaamse Gemeenschap. De Franse en Duitse taalgemeenschappen hebben eveneens een eigen parlement, die vooral bevoegdheden hebben op cultureel en onderwijskundig gebied.

Het federale kabinet heeft bevoegdheden op alle nationale gebieden, zoals financiën, justitie, buitenlands beleid, het leger, de politie, de sociale zekerheid, overheidsbedrijven en federale instellingen voor cultuur en wetenschappen.

Het federale kabinet bestaat uit 15 ministers en de eerste minister. Er moeten evenveel Franstalige als Nederlandstalige ministers zijn. Voor het kabinet kan regeren, wordt er in de Kamer van Volksvertegenwoordigers een vertrouwensstemming gehouden. In de Kamer kan ook nadien steeds de vertrouwenskwestie aan de orde worden gesteld.

Regering en parlement (beide Kamers) hebben recht van initiatief en recht van amendement (de regering mag dus ook wijzigingen voorstellen op parlementaire initiatieven). De belangrijke wetsvoorstellen moeten in beide Kamers worden behandeld, in andere gevallen kan de Senaat slechts op eigen initiatief daarbij betrokken worden (bijvoorbeeld zelf voorstellen indienen of wijzigingen voorleggen). De Kamer heeft het laatste woord, de Senaat is 'bezinningskamer'. Beide Kamers hebben tevens een controlerende taak. De Senaat heeft echter geen budgetrecht.

kiesstelsel

De 150 leden van de Kamer van Volksvertegenwoordigers worden in 11 kieskringen gekozen op basis van evenredige vertegenwoordiging. De kieskringen vallen samen met de negen provincies en de arrondissementen Brussel-Halle-Vilvoorde (gewest Brussel en Halle-Vilvoorde) en Leuven. Er zijn geen landelijke lijsten: in Vlaanderen kan alleen op Vlaamse kandidaten worden gestemd en in Wallonië op Waalse. België kent een opkomstplicht.

De Senaat telt 74 leden, van wie er 40 rechtstreeks worden gekozen in twee kiescolleges die samenvallen met de taalgroepen (de Duitstaligen behoren daarbij tot het Franstalige gebied). Voorts zijn er 21 gemeenschapssenatoren (vertegenwoordigers van de deelstaten), 10 gecoöpteerde senatoren (gekozen door de drie taalgroepen) en 3 senatoren van rechtswege (de prinsen Filip en Laurent en prinses Astrid).

partijen

Vlaanderen en Wallonië hebben eigen politieke partijen, die in sommige gevallen wel nauw aan elkaar verwant zijn. Dat geldt voor de christendemocraten met CD&V en cdH, voor de sociaaldemocraten met SP-A en PS, voor de liberalen met Open VLD en MR en voor de Groenen met Groen! en Ecolo. 

In Vlaanderen zijn enkele specifiek Vlaamse partijen, te weten de gematigde Vlaams-nationalistische Nieuw-Vlaamse Alliantie, het extreemrechtse Vlaams Belang en de populistisch-liberale Lijst Dedecker.

Sinds 25 november 2009 regeert het tweede kabinet-Leterme, waarin liberalen (Open VLD en MR), christendemocraten (CD&V en cdH) en Franse socialisten (PS) samenwerken. Het is de voortzetting van het op 30 december 2008 gevormde kabinet, dat werd geleid door Herman Van Rompuy, totdat hij voorzitter van de Europese Raad werd. Het kabinet is sinds 26 april 2010 demissionair.

Belangrijke ministers in het kabinet zijn, naast eerste minister Yves Leterme (CD&V), Didier Reynders (MR, financiën en eerste vicepremier), Steven Vanackere (CD&V, Buitenlandse Zaken), Guy Vanhengel (Open VLD, begroting), Joëlle Milquet (cdH, Werk en Gelijke Kansen) en Laurette Onkelinx (PS, Sociale Zaken en Volksgezondheid).