Milieuloket:
Mr. E.M.J.A. (Maan) Sassen

 
foto Mr. E.M.J.A. (Maan) Sassenvergrootglas Katholiek politicus die vooral een belangrijke rol speelde in de Indonesische kwestie. Was advocaat en gedeputeerde. Behoorde tot de voorstanders van een personalistisch socialisme. Werd in 1946 als juridisch specialist Tweede Kamerlid voor de KVP. In 1948 schoof KVP-leider Romme, met wiens nicht hij was getrouwd, hem naar voren als minister van Overzeese Gebiedsdelen in het eerste kabinet-Drees. Was voorstander van een harde lijn jegens de Republiek Indonesia en kwam in het kabinet daarover in conflict met zijn collega's, waarop hij in 1949 aftrad. Nadien Eerste Kamerlid, EG-commissaris en ambassadeur bij de Europese Gemeenschappen. Zelfbewust politicus, die het soms aan tact ontbrak.

KVP
in de periode 1946-1970: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, minister, lid Europees Parlement (vóór 1979), lid Europese Commissie

1.

voornamen (roepnaam)

Emmanuel Marie Joseph Antony (Maan)

2.

personalia

geboorteplaats en -datum
's-Hertogenbosch, 11 september 1911

overlijdensplaats en -datum
's-Hertogenbosch, 20 december 1995

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

3.

partij/stroming

partij(en)
  • RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij), van 1938 tot 22 december 1945 
  • KVP (Katholieke Volkspartij), vanaf 22 december 1945 

4.

loopbaan

  • advocaat, advocatenkantoor te 's-Hertogenbosch, van 1936 tot 1946 
  • lid Provinciale Staten van Noord-Brabant, van 4 juli 1939 tot 1 september 1941 
  • geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van 4 mei 1942 tot 20 december 1943 
  • lid Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant, van 1 januari 1945 tot juli 1946 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 7 augustus 1948 
  • lid Provinciale Staten van Noord-Brabant, van 19 juni 1946 tot 7 augustus 1948 
  • minister van Overzeese Gebiedsdelen, van 7 augustus 1948 tot 14 februari 1949 
  • lid Provinciale Staten van Noord-Brabant, van 13 december 1949 tot maart 1958 
  • lid Centrale Raad van Beroep, van 1 april 1950 tot 1 maart 1958 
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 15 juli 1952 tot 6 november 1956 
  • lid Gemeenschappelijke Vergadering van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, van 10 september 1952 tot 1 januari 1958 
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 13 november 1956 tot 4 februari 1958 
  • lid Europees Parlement, van 1 januari 1958 tot 13 februari 1958 (aangewezen door de Staten-Generaal) 
  • lid Euratomcommissie, van 1 maart 1958 tot 1 juli 1967 
  • lid Europese Commissie, belast met mededinging, van 2 juli 1967 tot 1 juli 1970 (commissie-Rey) 
  • hoofd Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de Europese Gemeenschappen (titel: buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur) te Brussel, van 1971 tot 1977 

5.

partijpolitieke functies

  • voorzitter RKSP kring 's-Hertogenbosch, van 1938 tot december 1945 
  • vicevoorzitter KVP, van 22 december 1945 tot augustus 1948 
  • lid hoofdbestuur KVP, omstreeks 1950 tot 1957 
  • vicevoorzitter Nouvelles Equipes Internationales, van 1949 tot 1958 
  • fractievoorzitter Christen-Democraten Europees Parlement, van juni 1953 tot 1958 

6.

nevenfuncties

  • lid bestuur Stichting "Christofoor" (medeoprichter) 
  • lid Raad van Toezicht 'De Vrije Pers', tot december 1944 
  • Nederlandse gedelegeerde ter conferentie van de raad van bestuur der Internationale Arbeidersorganisatie te Quebec (Canada), 1945 
  • secretaris Rijksberoepscommissiën Algemeen Vorderingsbesluit 1940, resort 's-Hertogenbosch, omstreeks 1946 
  • lid Nederlandse delegatie naar eerste en tweede algemene vergadering van de Verenigde Naties 
  • Nederlands gedelegeerde naar de Ronde-tafelconferentie te Indonesië, vanaf 12 maart 1948 
  • voorzitter afdeling hoger onderwijs van de Onderwijsraad, vanaf april 1948 
  • lid Staatscommissie-Rutten inzake de PBO 
  • lid commissie van negenmannen inzake staatsrechtelijke herstructurering van het Koninkrijk 
  • lid Assemblee ad hoc in Straatsburg ter voorbereiding van een Europese Grondwet (Europees Statuut), van september 1952 tot maart 1953 
  • lid Defensiecommissie, van 1 december 1955 tot maart 1958 
  • voorzitter adviescommissie inzake Premie kerkenbouw, van 14 december 1955 tot 29 april 1957 
  • lid Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad, van januari 1957 tot februari 1958 
  • lid Internationale vluchtelingenorganisatie 
  • lid Raad van Bestuur Internationaal arbeidersconferentie 
  • lid curatorium der R.K. lycea te 's-Hertogenbosch 
  • raadsheer-plaatsvervanger Gerechtshof te 's-Hertogenbosch 
  • lid Raad van Commissarissen Oranje-Nassau Mijnen 
  • lid Raad van Commissarissen Koninklijke Verenigde Tapijtfabrieken 
  • lid Raad van Commissarissen Asselbergs IJzerindustrie 
  • lid Raad van Commissarissen Noord-Brabant Maatschappij Verzekering op het Leven 
  • lid studiecommissie voor advies over eventueel herziening Euratomverdrag, vanaf 1979 

afgeleide functies, presidia etc.
lid commissie van voorbereiding voor de voorstellen tot Grondwetsherziening inzake Nederlands-Indië en het ontwerp-Unieverdrag (Commissie van Negen) (Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1948 tot augustus 1948

7.

opleiding

voortgezet onderwijs
  • gymnasium-a, R.K. "Sint Jans Lyceum" te 's-Hertogenbosch 

academische studie
  • Nederlands recht, Katholieke Universiteit Nijmegen, van 1930 tot 20 maart 1936 

8.

activiteiten

als parlementariër
  • Was woordvoerder justitie van de KVP-Tweede Kamerfractie. Hield zich verder bezig met financiën (Bankwet, Benelux-douane-overeenkomst) 
  • Was woordvoerder defensie, buitenlandse zaken en economische zaken van de KVP-Eerste Kamerfractie. Hield zich ook bezig met justitie en verkeer en waterstaat. 

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Onderhandelde tussen 27 november en 5 december 1948 samen met Stikker in Batavia met Hatta over bestandsschendingen en over de bevoegdheid van de HVK om indien nodig binnen de Republiek Indonesië troepen in te zetten. Deze onderhandelingen mislukten. Stuurde daarna (met Beel) aan op een tweede politionele actie tegen de Republiek. 
  • Verving Van Mook als Luitenant-Gouverneur-Generaal door Beel (met titel: Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon). Deed dit via een, naar eigen zeggen informeel, briefje, waarin geen enkele blijk van waardering voor Van Mook was opgenomen. 

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Verdedigde in augustus en september 1948 met succes de tweede lezing van de Grondwetsherziening, waarbij de weg werd geopend voor overdracht van de soevereiniteit over Nederlands-Indië 
  • Bracht in 1948 de Noodwet-Indonesië tot stand, waarbij de functie van Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon werd gecreëerd en federale organen werden ingesteld. 

9.

wetenswaardigheden

algemeen
  • Fel tegenstander van de Republiek Indonesië. 
  • Had een slechte verhouding met minister Stikker. Ambtenaren van Stikker luisterden telefoongesprekken tussen hem en HVK Beel af en gaven de transcripties van die gesprekken door aan minister-president Drees. 
  • Trad af toen het kabinet zijn plan om Indonesië eventueel te 'abandonneren' verwierp. Hij wilde dat de bevoegdheden van de door de Veiligheidsraad in te stellen speciale commissie (UNCI) zouden worden beperkt. Daartoe dienden diplomatieke stappen te worden gezet bij de Verenigde Staten om de Veiligheidsraadresolutie in die zin te wijzigen. Bleef die wijziging uit dan moest Nederland in zijn ogen Indonesië aan haar lot overlaten. 
  • Behoorde begin jaren'50 tot de groep-Steenberghe, die zich keerde tegen een te progressieve koers van de KVP 

uit de privésfeer
  • Getrouwd met een nicht van C.P.M. Romme. Zijn schoonvader, Constant I.J.M. Romme (1871-1937), was administrateur van de godshuizen te 's-Hertogenbosch. 
  • Zijn vader was rechter in de Arrondissementsrechtbank te 's-Hertogenbosch 

verkiezingen
  • Werd in 1952 en 1956 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe 

niet-aanvaarde politieke functies
  • lid Tweede Kamer, mei 1949 (vacature-Fiévez) 

woonplaats(en)/adres(sen)
  • 's-Hertogenbosch, tot 1939 
  • Vught, Van Heurnlaan 2, van 1939 tot 1958 
  • Brussel, Bosvoortsesteenweg 15, van maart 1958 en nog in 1992 
  • Gemonde (N.Br.) (tweede huis) 

ridderorden
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 15 maart 1949 
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 29 april 1972 
  • Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau 

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
  • lid conservatieve emancipatiebeweging 'Brabantia Nostra' (in de jaren '30) 
  • lid Nederlandse Unie, van 1940 tot 1941 
  • lid NVB (Nederlandse Volksbeweging), van mei 1945 tot 1946 

10.

publicaties/bronnen

publicaties
"Grondslagen van de Nederlandsche Unie" (1941) (mede-auteur)

literatuur/documentatie
  • P.F. Maas, "E.M.J.A. Sassen", in: P.F. Maas en J.M.M.J. Clerx (eds.), "Het kabinet-Drees-Van Schaik 1948-1951", 367-370 
  • "E.M.J. Sassen 1911-1995. Brilliant young man", NRC Handelsblad, 27 december 1995 
  • A. van Kessel, "Sassen, Emanuel Marie Joseph Anthony (1911-1995)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel VI (elektronische versie) 
  • A. van Kessel, "Alsnog geslaagd - in Europa. Maan Sassen, lid Euratomcommissie (1958-1967) en de Europese Commissie (1967-1970)", in: G. Voerman e.a. (red.), "De Nederlandse eurocommissarissen", 95 
  • Wie is dat? 1956 
  • Ned. Patriciaat, 1952 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

11.

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
  • gehuwd te Vught, 6 september 1939 (echtgenote overleden in 1977) 
  • gehuwd (tweede huwelijk), 23 september 1978 

echtgeno(o)t(e)/partner
S.M.L. Romme, Sophia Maria Louise

2e echtgeno(o)t(e)/partner
J.M.H. Koenen, Jeanette Maria Henriëtte

kinderen
2 zoons en 2 dochters (uit eerste huwelijk)

vader
Mr. C.C.J.M. Sassen, Carolus Conradus Josephus Maria

geboorteplaats en/of -datum
's-Hertogenbosch, 3 april 1872

moeder
E.M.M. van Heijst, Elisabeth Maria Margaretha

geboorteplaats en/of -datum
Boxtel, 1 juni 1884

familierelaties
 
  • Contact
  • Home